Aambeien is de meest voorkomende oorzaak van klachten in de anale zone. Dit is een overmatige zwelling van het slijmvlies aan de binnenzijde van de anus, juist boven de huid van deze anale zone. We onderscheiden diverse gradaties, waarbij soms de aambeien spontaan uit de anus puilen. Ook kan dit pas bij persen gebeuren.
Dit persen is dan ook de belangrijkste oorzaak van aambeien en moet eigenlijk vermeden worden. Klachten van aambeien zijn zeer variabel. U kunt het gevoel hebben, dat er iets uitpuilt, wat u als hinderlijk kunt ervaren. Ook worden regelmatig klachten van jeuk, pijn, irritatie of wat vochtverlies gemeld. Vaak is er sprake van een wisselende mate van bloedverlies, variërend van een spoortje bloed op het toiletpapier tot veel uitgebreider bloedverlies. Dit kan wel of niet specifiek gebonden zijn aan de ontlasting.
Het is belangrijk, dat u de ontlasting soepel houdt. Een aantal leefregels kan hierbij helpen, zoals het volgen van een vezelrijk dieet, voldoende te drinken en voldoende lichaamsbeweging te nemen. Ook is het van belang, dat u voldoende tijd neemt voor de ontlasting, zonder dat u perst. Verder kunnen zakjes met vezels aan u voorgeschreven worden.
Als we vermoeden dat u aambeien in de anus heeft, en niet een ander goed- of kwaadaardig gezwel op een hoger niveau in de darm, kijken we standaard met een kort kijkbuisje, een zogenaamde proctoscopie, in het laatste gedeelte van de endeldarm. Dit onderzoek vindt plaats via de anus met een flexibele slang en kan zich beperken tot de endeldarm of de gehele dikke darm.
Als het volgen van de leefregels niet helpt, dan zijn er vijf methodes om aambeien tegen te gaan.
Vaak kan worden volstaan met het plaatsen van elastiekjes op het slijmvlies boven de aambeien, de zogenaamde Rubber Band Ligatie, Barron ligatuur. Dit is geen operatie en een verdoving is ook niet nodig. Via de proctoscoop wordt het slijmvlies aangezogen, wat pijnloos is, omdat hier weinig gevoels- en pijnzenuwen zijn. Vervolgens plaatsen we een elastiekje, waarmee het uitzakkende slijmvlies als het ware wordt strakgetrokken. Dit kan per sessie op een aantal plaatsen plaatsvinden; soms zijn meerdere sessies nodig. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling om direct een elastiekje te plaatsen om het uitpuilende deel. Hier is immers vaak ook huid bij betrokken, waar wel zeer veel gevoels- en pijnzenuwen aanwezig zijn.
Na een dergelijke procedure kunt u een gevoel van aandrang ervaren, maar in het algemeen ervaren mensen geen pijn. De elastiekjes met afgestorven slijmvlies worden na enige tijd met de ontlasting uitgescheiden.
Een vergelijkbaar alternatief is het inspuiten van de aambei met een etsende vloeistof, waardoor deze krimpt.
Wanneer deze methodes onvoldoende resultaat opleveren, kunnen we de aambeien operatief verwijderen, al doen we dat alleen in uitzonderlijke gevallen. We zijn voorzichtig hiermee, omdat de kringspier vlakbij zit en deze dus beschadigd kan raken, waardoor u te maken kunt krijgen met verminderde continentie. In zeer ervaren handen is dit risico echter zeer beperkt. Als we toch overgaan tot een operatie, krijgt u een narcose of ruggenprik op één tot drie plaatsen in de ringvormige structuur die de anus vormt. Het uitpuilende slijmvlies wordt vervolgens verwijderd en de daardoor ontstane wondjes worden vervolgens weer met oplosbare hechtingen gesloten.
Een behandeling die we liever toepassen is het doorsteken van de aanvoerende bloedvaatjes naar de aambeien. Hierdoor wordt de doorbloeding van de aambei onderbroken en het overbodige slijmvlies samengetrokken. Om de exacte locatie van deze aanvoerende bloedvaatjes te vinden, gebruiken we een echoapparaatje. Ook hierbij krijgt u een narcose of ruggenprik.
U kunt ook acute pijnklachten of een toename van eerdere pijnklachten bij aambeien hebben, die veroorzaakt worden door het ontstaan van een stolseltje in één van de aambeien. Als dit relatief kort bestaat, is vaak verlichting te bereiken door onder plaatselijke verdoving dit stolseltje te verwijderen. U moet dan uiteraard nog wel een aanvullende behandeling ondergaan van de aambeien, zoals eerder beschreven.
