De term breuk betekent in dit verband een defect of zwakke plek in de buikwand. De buikwand bestaat, afhankelijk van de exacte locatie uit: spieren, de bekleding van de spieren (de zogenaamde fascie) en peesbladen waarin de spieren kunnen uitlopen.
Er is een aantal van nature zwakkere plekken in de buikwand, die door omstandigheden kunnen leiden tot een daadwerkelijke breuk. Dit zijn omstandigheden waarin de druk in de buikholte verhoogd wordt. Dit kan door veelvuldig hoesten, de noodzaak om te persen voor de stoelgang of om te urineren. Ook overgewicht lijkt een rol te spelen bij het ontstaan van buikwandbreuken. Bekende van nature zwakke plekken in de buikwand zijn:
de lies, middellijn en navel. Daarnaast kunnen ook zwakke plekken ontstaan door eerdere operaties.
Buikwandbreuken geven vaak geen klachten. Als wel klachten optreden, bestaan deze in eerste instantie vaak uit plaatselijke irritatie of pijn, meestal uitgelokt door bepaalde bewegingen of houdingen of bij drukverhogende momenten als hoesten. Deze pijn kan heviger zijn als de inhoud van de breuk klem komt te zitten.
Vaak bestaat deze inhoud uit een gedeelte van het vetschort, dat normaal in de buikholte over de darm gedrapeerd ligt. Soms echter komt daadwerkelijk een stuk darm klem te zitten in de breuk. Dit gevaar is overigens wat groter bij de wat kleinere breuken. In een grote breuk kan de inhoud vaak vrij bewegen en bestaat er genoeg ruimte om te voorkomen, dat de inhoud beklemt.
Bij darmbeklemming kan de doorbloeding van het betreffende deel in het gedrang komen, met in het ergste geval afsterven en perforeren van het betreffende gedeelte tot gevolg. Behalve veel pijn, kan op dat moment de inhoud van de breuk ook niet meer worden teruggeduwd en kan de obstructie van de darm onder andere leiden tot overgeven, uitdroging en uitblijven van ontlasting.
Bij buikwandbreuken wordt in het gebruikelijke gesprek onder andere gevraagd naar relevante voorgeschiedenis, zoals eerdere operaties en naar eventueel drukverhogende momenten, naast uiteraard ook andere bijkomende aandoeningen. Als u bijvoorbeeld ook last heeft van ernstige long- of hartproblemen, dan zal dit doorslaggevend zijn bij de beslissing om niet te opereren bij een breuk waarvan u nauwelijks klachten ervaart.
Daarnaast wordt ook een lichamelijk onderzoek verricht. Hierbij kijken we naar de breukomvang, eventuele aanwezigheid van drukpijn over de breuk en het al dan niet terug te duwen zijn van de inhoud. Als er twijfel is of er wel een breuk is, verrichten we eventueel aanvullend onderzoek, bijvoorbeeld in de vorm van een echo. Zo kan een onderhuidse vetbult sterk op een breuk lijken.
Soms moet ook de omvang van de breuk wat beter in beeld worden gebracht, in voorbereiding op een operatie. Zeker als u overgewicht heeft, is de exacte omvang vaak slecht te bepalen bij het lichamelijke onderzoek. In dat geval wordt vaak een CT-scan van de buikwand gemaakt.
Een breuk hoeft dus niet altijd behandeld te worden. Dit geldt bijvoorbeeld als een breuk geen klachten geeft. Op volwassen leeftijd echter, zal een breuk nooit spontaan verdwijnen en de kans is groot dat de breuk groter wordt en daarmee de kans op ontwikkeling van klachten en symptomen. Daarom gaan we ook bij geringe klachten bij verder gezonde personen vaak over tot chirurgische interventie.
Veelvuldig wordt gekozen voor een operatie. Vroeger betekende dit, dat er van buitenaf een snede werd gezet over de breuk, waarbij deze over zijn hele omvang werd vrijgemaakt om uiteindelijk met stevige hechtingen de randen van de breuk weer naar elkaar te brengen. Bij kleine breukjes, zoals navelbreukjes of hernia epigastrica van ongeveer een centimeter doorsnede, wordt dit nog wel toegepast. Afhankelijk van de omvang van de breuk kan dat gepaard gaan met veel spanning op de buikwand ter plaatse. De ervaring heeft inmiddels geleerd, dat dergelijke spanning vaak leidt tot hernieuwde ontwikkeling van een breuk, wat het concept van de spanningsvrije correctie oplevert.
Behalve met de open methode, corrigeren we vaak buikwandbreuken met een kijkoperatie, de zogenaamde laparoscopische breukcorrectie. Deze procedure begint met het opblazen van CO² gas in de buik om ruimte te creëren.
